Mens & Wereld 
...uit het neurotische rariteitenkabinet dat leven heet…

Jan C. van der Heide

'Dat moet mij weer gebeuren…'

Over pechvogels, zwartkijkers en mensen bij wie zelfs het geluk een omweg neemt…

Lieve Mens&Wereldlezer,

Als iemand pech heeft of iets niet lukt, hoor je regelmatig de bekende kreten: ‘Dat moet mij weer gebeuren!’, ‘Het gaat bij mij ook altijd fout!’, ‘Zie je wel, dat overkomt mij weer!’, ‘Er is ook altijd wat!’, ‘Voor mij is dat niet weggelegd!’ Of de filosofische levenswijsheid: ‘De duivel schijt altijd op de grote hoop!’

Ja, ja… Sommige mensen hebben zoveel pech dat je je afvraagt of ze bij hun geboorte een abonnement op ellende hebben afgesloten. Met automatische incasso, levenslange looptijd en zonder opzegmogelijkheid.

Er zijn mensen die zelfs op een zonnige dag nog een onweersbui weten te vinden. Schijnt de zon, dan krijgen ze het te warm. Regent het, dan worden ze nat. Waait het, dan zit hun haar verkeerd. Is het windstil, dan krijgen ze het benauwd. En als alles eindelijk eens meezit, worden ze achterdochtig. ‘Dat kan nooit lang goed gaan!’

En jawel hoor… Daar heb je het al! De koffie valt om. Niet zomaar om, nee, precies over de belastingpapieren die nog ingevuld moeten worden. ‘ZIE JE WEL!’

Sommige mensen kunnen een brief van de Staatsloterij ontvangen waarin staat dat ze een miljoen hebben gewonnen en nog jammeren: ‘Ja, maar daar gaat natuurlijk de belasting nog vanaf!’

Of ze winnen een gratis vakantie naar een tropisch paradijs en beginnen onmiddellijk te klagen: ‘Ja, maar wie geeft de planten water? En hoe zit het met de muggen? En stel dat het vliegtuig neerstort?’

Er zijn zelfs mensen die, wanneer ze in de hemel aankomen, tegen Petrus zullen zeggen: ‘Nou, nou, wat een drukte hier. Is er geen rustigere ingang? En moet ik nou alweer in de rij staan?’

Het wonderlijke is dat sommige mensen hun pech koesteren alsof het een kostbaar familie-erfstuk is. Ze poetsen hun tegenslagen dagelijks op, vertellen ze aan iedereen die niet snel genoeg kan wegrennen en bewaren hun teleurstellingen keurig op alfabetische volgorde.

Vraag je: ‘Hoe gaat het met je?’

Dan kun je beter eerst een stoel pakken, een thermoskan koffie neerzetten en je agenda voor de komende drie dagen leegmaken.

‘Nou, vraag maar niet…’

En vervolgens krijg je het complete rampenjournaal, inclusief herhalingen, extra uitzendingen en een weersverwachting waarin uitsluitend depressies voorkomen.

Het grappige is dat diezelfde mensen soms helemaal van slag raken als er iets goed gaat. Want wat moeten ze dáár nou weer mee? Geluk past niet in hun vertrouwde rampscenario!

Natuurlijk, er bestaat echte pech. Verdriet, ziekte, verlies, financiële zorgen… Daar valt niets aan te lachen. En soms krijgt een mens zoveel voor zijn kiezen dat zelfs een olifant eronder zou bezwijken.

Maar er bestaat óók een merkwaardige menselijke gewoonte: van één tegenvaller een complete levensgeschiedenis maken.

De trein heeft vijf minuten vertraging en prompt is het hele bestaan mislukt. De supermarkt heeft de favoriete koekjes niet meer en de beschaving staat op instorten. De afstandsbediening doet het niet en de eigenaar concludeert dat het universum persoonlijk tegen hem samenspant.

En dan die heerlijke uitspraak: ‘Ik heb ook nooit eens geluk!’

Nooit? Werkelijk nooit?

Heb je vandaag je bed kunnen verlaten? Is je huis niet vannacht door een meteoriet getroffen? Heb je nog twee benen, of desnoods één die het redelijk doet? Is je schoonmoeder niet onverwacht met drie koffers komen logeren?

Kijk eens aan! Het geluk heeft je vandaag al verschillende keren bezocht, maar je hebt waarschijnlijk niet opengedaan omdat je druk bezig was je pech te tellen.

Als therapeut heb ik vaak gezien hoe woorden onze beleving kunnen beïnvloeden. Wie voortdurend roept dat alles mislukt, gaat soms zo fanatiek op zoek naar bewijzen dat het inderdaad misgaat, dat hij de dingen die wél lukken nauwelijks meer ziet.

En dat is toch jammer. Want een mens kan zo druk bezig zijn met het verwachten van ellende, dat hij vergeet te genieten van de momenten waarop er helemaal niets aan de hand is.

Misschien moeten we onze vaste jammerkreten eens vervangen. In plaats van ‘Dat moet mij weer gebeuren!’ kunnen we zeggen: ‘Nou, dat is ook weer een bijzonder avontuur!’

In plaats van ‘Alles gaat bij mij fout!’: ‘Er gaat gelukkig nog genoeg goed om morgen opnieuw te beginnen!’

En in plaats van ‘De duivel schijt altijd op de grote hoop!’ zou ik willen voorstellen: ‘Laat die duivel maar lekker zitten. Ik ga zelf iets moois van mijn dag maken!’

En mocht het vandaag werkelijk allemaal tegenzitten, bedenk dan dat zelfs de grootste pechvogel af en toe geluk heeft. Al is het maar dat hij niet óók nog door een overvliegende meeuw op zijn kale knikker wordt geraakt.

Alhoewel…

Er zijn mensen die dan onmiddellijk naar boven kijken en roepen: ‘ZIE JE WEL! IK WIST DAT DIE ROTMEEUW HET OP MIJ GEMUNT HAD!’

En weet je wat misschien wel de grootste pech is?

Dat je zoveel tijd besteedt aan alles wat je niet hebt, dat je geen tijd meer overhoudt om gelukkig te zijn met wat je wél hebt.

Dus lach eens om je eigen geklaag. Dat lucht op, kost niets en is nog belastingvrij ook.

Tenminste… zolang Den Haag er geen luchtbelasting op invoert.

Nog een prettige dag verder…

© Jan C. van der Heide